Czy implanty zębów trzeba wymieniać?

Implant ma już kilka lub kilkanaście lat, nie sprawia żadnych dolegliwości, a mimo to pojawia się pytanie: czy nadejdzie moment, w którym trzeba go wymienić? Implantów nie wymienia się rutynowo po upływie określonego czasu. Inaczej należy jednak oceniać wszczep znajdujący się w kości, a inaczej koronę i elementy, które łączą ją z implantem. Każda z tych części zużywa się w inny sposób i może wymagać innego postępowania.

Czy implanty są na całe życie?

Prawidłowo funkcjonujący implant może pozostać w kości przez wiele lat, a u części pacjentów nawet do końca życia. Nie można jednak zagwarantować takiego rezultatu każdej osobie. Trwałość zależy od stanu kości i tkanek otaczających implant, warunków zgryzowych, konstrukcji odbudowy oraz codziennej higieny.

Sam upływ czasu nie jest wskazaniem do usunięcia implantu. Jeżeli pozostaje on stabilny, otaczająca go kość nie zanika w niepokojącym tempie, a tkanki są zdrowe, implant zęba po 10 latach nie musi różnić się pod względem funkcji od znacznie młodszego wszczepu. Określenie „implant na całe życie” należy więc rozumieć jako możliwość, a nie obietnicę. Implant nie ma daty ważności, ale podobnie jak naturalne zęby wymaga kontroli i odpowiedniej pielęgnacji.

Implant, łącznik i korona – co naprawdę może wymagać wymiany?

W codziennym języku implantem często nazywa się cały sztuczny ząb. W rzeczywistości odbudowa składa się z kilku części:

• implant to najczęściej tytanowy element umieszczony w kości, który zastępuje korzeń zęba;
• łącznik łączy implant z widoczną odbudową;
• korona protetyczna odtwarza kształt i funkcję utraconego zęba.

To rozróżnienie jest istotne, ponieważ naprawa lub wymiana korony nie oznacza wymiany implantu. Korona pracuje podczas gryzienia, może się ścierać, ukruszyć, pęknąć albo przestać pasować estetycznie do sąsiednich zębów. Zdarza się również poluzowanie śruby mocującej lub problem z łącznikiem. W takich sytuacjach implant znajdujący się w kości często pozostaje stabilny i nie wymaga usunięcia.

Jeżeli dopiero rozważana jest odbudowa brakującego zęba, więcej informacji o jej etapach zawiera artykuł wyjaśniający: jak wygląda leczenie implantologiczne.

Implant na ile lat? Co wiadomo o trwałości implantów zębowych?

Nie istnieje jedna odpowiedź na pytanie, ile wytrzymuje implant zęba. Badania długoterminowe pokazują, że implanty mogą funkcjonować przez kilkadziesiąt lat, ale wyniki dotyczą określonych grup pacjentów, systemów implantologicznych i warunków leczenia.

W analizach obejmujących co najmniej 20 lat obserwacji około 93% ocenianych implantów nadal pozostawało w jamie ustnej. Nie oznacza to, że każdy z nich przez cały ten czas był wolny od stanu zapalnego, problemów protetycznych lub potrzeby dodatkowego leczenia. Przeżywalność mówi przede wszystkim, że implant nie został utracony.

Dane dotyczące pojedynczych implantów pokazują również, że po 10 latach sam wszczep częściej pozostaje na miejscu niż pierwotna korona. Potwierdza to, że trwałość implantu zęba i trwałość całej odbudowy nie są tym samym.

Co oznacza przeżywalność implantu?

Implant może być nadal obecny i stabilny, a jednocześnie wymagać leczenia tkanek wokół niego, korekty zgryzu albo naprawy części protetycznej. Z tego powodu nie należy zamieniać danych o przeżywalności w prostą obietnicę „skuteczności”. Nie ma też podstaw, aby przyjmować, że implant trzeba wymienić po 15, 20 czy 25 latach. Decyzję podejmuje się na podstawie jego aktualnego stanu, a nie liczby lat od zabiegu.

Od czego zależy trwałość implantu zęba?

Na trwałość implantów zębowych wpływają zarówno warunki stworzone podczas leczenia, jak i późniejszy stan jamy ustnej. Nie wszystkie czynniki da się kontrolować w takim samym stopniu, ale wiele problemów można wykryć podczas regularnych wizyt.

Warunki leczenia i obciążenie implantu

Znaczenie mają ilość oraz jakość kości, pozycja implantu i sposób rozłożenia sił podczas gryzienia. Odbudowa powinna umożliwiać swobodne oczyszczanie okolicy implantu. Jeśli jej kształt utrudnia higienę, płytka bakteryjna może zalegać przy dziąśle mimo starannego szczotkowania.

Na części protetyczne działają codzienne obciążenia. Ich nasilenie wzrasta między innymi przy zaciskaniu i zgrzytaniu zębami. Bruksizm nie oznacza automatycznie utraty implantu, ale może sprzyjać ukruszeniom korony, poluzowaniu śruby lub przeciążeniu całej odbudowy. W takiej sytuacji stomatolog ocenia zgryz i dobiera postępowanie do rodzaju problemu.

Zdrowie tkanek i nawyki pacjenta

Implant nie ulega próchnicy, ale otaczające go tkanki mogą chorować. Zalegający biofilm sprzyja zapaleniu błony śluzowej wokół implantu. Jeżeli proces obejmie również kość i zacznie prowadzić do jej postępującej utraty, rozpoznaje się peri-implantitis.

Ryzyko problemów jest większe między innymi u osób, które przebyły zapalenie przyzębia, palą tytoń, mają trudność z utrzymaniem higieny albo nie zgłaszają się na kontrole. Znaczenie ma także stan ogólny, w tym kontrola cukrzycy. Więcej o związku stanu przyzębia z implantacją można przeczytać w artykule „Paradontoza a implanty – co musisz wiedzieć?”.

Kiedy implant zębowy może wymagać usunięcia lub wymiany?

Nie każdy problem z odbudową kończy się usunięciem implantu. W wielu przypadkach wystarczy naprawa lub wymiana korony, dokręcenie elementu mocującego, korekta przeciążenia albo leczenie tkanek wokół wszczepu.

Usunięcie implantu rozważa się przede wszystkim wtedy, gdy:

• implant nie połączył się prawidłowo z kością;
• doszło do utraty jego stabilności;
• postępująca utrata kości uniemożliwia bezpieczne utrzymanie wszczepu;
• implant uległ złamaniu;
• uszkodzenia połączenia nie można naprawić;
• pozycja implantu uniemożliwia wykonanie prawidłowej odbudowy lub skuteczne oczyszczanie.

Peri-implantitis nie zawsze oznacza konieczność natychmiastowego usunięcia implantu. Sposób leczenia zależy od rozległości zmian, położenia wszczepu, stanu kości i możliwości zahamowania choroby. Czasem wystarcza leczenie zachowawcze, w innych przypadkach potrzebny jest zabieg chirurgiczny, a przy znacznym zniszczeniu tkanek implant trzeba usunąć.

Ponowne wszczepienie implantu również nie przebiega według jednego schematu. Stomatolog może zalecić wygojenie tkanek lub odbudowę kości przed kolejnym etapem leczenia.

Jakie objawy powinny skłonić do kontroli implantu?

Problemy biologiczne i mechaniczne mogą początkowo dawać podobne objawy. Samodzielne rozpoznanie ich przyczyny nie jest więc możliwe. Do konsultacji powinny skłonić:

• krwawienie podczas oczyszczania okolicy implantu;
• zaczerwienienie albo obrzęk dziąsła;
• ropna wydzielina lub utrzymujący się nieprzyjemny smak;
• ból lub dyskomfort podczas nagryzania;
• stopniowe odsłanianie kolejnych fragmentów implantu;
• ukruszenie albo pęknięcie korony;
• ruchomość korony, mostu lub innej odbudowy;
• wrażenie, że porusza się cały implant.

Ruchoma korona nie musi oznaczać utraty wszczepu. Przyczyną może być poluzowana śruba, uszkodzony łącznik albo pęknięcie części protetycznej. Do czasu wizyty lepiej nie obciążać tej okolicy i nie próbować samodzielnie dokręcać ani przyklejać elementów. Jeżeli porusza się cały implant, potrzebna jest możliwie szybka ocena stomatologiczna. Taki objaw może wskazywać na utratę stabilnego połączenia z kością.

Implant zęba po 10 latach – co ocenia stomatolog?

Dziesięcioletni implant nie wymaga wymiany tylko dlatego, że osiągnął określony wiek. Podczas wizyty stomatolog sprawdza osobno stan wszczepu, tkanek i odbudowy protetycznej.

Badanie może obejmować ocenę dziąsła, obecności krwawienia lub wydzieliny, stabilności korony oraz kontaktów z zębami przeciwstawnymi. Lekarz sprawdza też, czy kształt odbudowy nadal umożliwia dokładne oczyszczanie i czy nie pojawiły się oznaki przeciążenia. Zdjęcia radiologiczne pomagają porównać poziom kości z wcześniejszymi badaniami i ocenić zmiany niewidoczne podczas oglądania jamy ustnej. Nie oznacza to, że każdy pacjent z wieloletnim implantem potrzebuje tomografii komputerowej. Rodzaj obrazowania dobiera się do objawów, wyniku badania i informacji, których lekarz potrzebuje do zaplanowania postępowania.

Jeśli implant jest stabilny, tkanki pozostają zdrowe, a korona spełnia swoją funkcję, zwykle nie ma powodu, aby ingerować w prawidłowo działającą odbudowę.

Jak dbać o implant, aby służył jak najdłużej?

Codzienne szczotkowanie powinno obejmować powierzchnię korony i linię dziąsła. Równie ważne jest usuwanie biofilmu z miejsc, do których nie dociera zwykła szczoteczka. Zależnie od budowy odbudowy pomocne są szczoteczki międzyzębowe, specjalna nić do uzupełnień protetycznych albo inne akcesoria dobrane przez higienistkę lub stomatologa.

Irygator może uzupełniać higienę, zwłaszcza pod mostem lub rozległą odbudową. Nie w każdej sytuacji zastąpi jednak mechaniczne oczyszczanie przestrzeni przy implancie.

Podczas profesjonalnej higienizacji usuwa się biofilm i złogi, których pacjent nie jest w stanie dokładnie usunąć w domu. Częstotliwość takich zabiegów oraz wizyt kontrolnych powinna wynikać z indywidualnego ryzyka. Osoba po leczeniu choroby przyzębia lub peri-implantitis może wymagać częstszej obserwacji niż pacjent ze stabilnymi, zdrowymi tkankami.

Implantów zębowych nie wymienia się według kalendarza. O ich dalszym utrzymaniu decydują stabilność wszczepu, stan kości i tkanek oraz możliwość zachowania sprawnej odbudowy protetycznej. Jeśli korona zaczęła się ruszać, pojawiło się krwawienie albo implant od dawna nie był kontrolowany, jego stan można ocenić podczas konsultacji w ramach implantologii GlivDental w Gliwicach.